خواص دارويي انار
دکتر اکبر کوشانفر-کودکان
طبيب
بزرگ ابوعليسينا درکتاب قانون خود نوشته انار ازميوههايي است که تمامي
قسمت هاي آن خواص دارويي دارد. گل انار خونروي را بند آورده و لثهها را
تقويت ميکند و ازپوست درخت انار جهت درمان زخمها وآب انار جهت کم خوني،
سرفه وبيماريهاي التهابي کبد استفاده ميشده است.
ترکيبات انار:
85
درصد انار را آب و10درصد آن را قندهاي ساده تشکيل ميدهد همچنين 5/1 درصد
پکتين که حاوي چند نوع فيتواستروژن و جهت دستگاه گوارش مفيد است. انار منبع
خوبي از ويتامينهاي Bq,B2,B1,C وK ميباشد.
انار منبع غني از
آنتياکسيدانهاي قوي است. نتايج تحقيقات اپيدميولوژيک نشان ميدهد که مصرف
ميوهي انار و انگور قرمز و سبزيها که حاوي مواد پليفنوليک هستند به
ميزان قابل توجهي از ميزان مرگ و مير ناشي از بيماريهاي قلب و عروق،
سکتههاي مغزي و سرطانهاي مختلف ميکاهند. مواد آنتياکسيدان از طريق
تخريب راديکالهاي آزاد حاصل از متابوليسم در بدن تأثيرات مفيد خود را اعمال
ميکنند. در سالهاي اخير بررسيهاي فراواني در زمينهي تأثير بالقوهي
آنتي اکسيدانهاي پليفنوليک در مجامع علمي مختلف انجام شده که نتايج اين
بررسيها مزاياي فراوان مصرف ميوههايي را نشان ميدهد که داراي رنگ دانه
قرمز هستند. انار، انگور قرمز، توت فرنگي از جملهي اين ميوهها به شمار
ميروند. انار در اين ميان به دليل دارا بودن مقادير بالايي از اين ترکيبات
پلي فنوليک بيشتر مورد توجه قرار گرفته است.
فولات يا ويتامين B9 که در
برگ سبزيها مانند اسفناج يا حبوبات عدس، لوبيا، در آب پرتقال وجود دارد،
اخيراً انار و آب انار هم به عنوان منبع غني از فولات شناخته شده است.
فولات نام شيميايي اين ويتامين و به شکل هاي
شيميايي مختلف وجود دارد. اسيدفوليک شکل Synthetic و پايدارترين شکل فولات
است که به صورت مکمل يا افزوده شده در غذاهاي غنيشده وجود دارد نقش فولات
در بدن مهم است. فولات به تکامل طبيعي لولههاي عصبي جنين در ماههاي اول
دوران حاملگي کمک ميکند و همچنين کمک به رشد سريع سلولهاي عصبي در دوران
کودکي و دوران حاملگي کمک ميکند. همچنين اين ويتامين براي تشکيل تمام
سلولهاي بدن ضروري است چون به صورت کوآنزيم در توليد DNA که ملکول حاوي
خصوصيات توارثي است نقش دارد و به جلوگيري از جهش و تغييرات DNA کمک نموده و
از بروز سرطان جلوگيري ميکند.
فولات براي تشکيل هموگلوبين و توليد گلبول قرمز خون
لازم و ضروري است. کمبود فولات باعث کم خوني و کمبود گلبولهاي قرمز
ميشود. فولات براي از بين رفتن غلظت هموسيستئين خون مورد نياز است.
هموسيستئين يک نوع اسيد آمينه است که در خون وجود دارد و افزايش آن باعث
تنگ يا گشاد شدن دريچهي قلب، سکتهي قلبي و بيماريهاي قلب ميشود. کمبود
فولات باعث بروز برخي ناراحتيهاي روحي و رواني مانند زودرنجي، فراموشي و
برخي ناراحتيهاي گوارشي و بياشتهايي ميشود.
همراه با ويتامين B12 و ويتامين C به هضم غذا کمک کرده و قدرت مغز را در سالمندان تقويت ميکند.
طي تحقيقاتي افزايش فولات در رژيمغذايي سالمندان از آلزايمر و پارکينسون جلوگيري ميکند.
ترکيبات
پليفنوليک انار 15 تا30 برابر در از بين بردن و خنثي کردن راديکالهاي
آزاد موفقتر عمل ميکند به همين جهت انار در مقايسه با انگور و چاي سبز تا
سه برابر بيشتر مؤثر است. همچنين برخي ميوهها مانند انار حاوي فرم طبيعي
آسپيرين، ساليسيلات هستند به اين جهت خطر تشکيل لختهي خون، سکته، تصلب
شرائين را کاهش ميدهند و براي کاهش حملات قلبي مفيدند. انار نه فقط در
پيشگيري از بيماريهاي قلب و عروق مؤثر است بلکه در درمان بيماريقلبي عروقي
نيز نقش دارد. نتايج تحقيقات نشان داده است که مصرف روزانهي انار در
افرادي که بهدرجاتي از تنگي و گرفتگي شريان کاروتيد يا عروق کرونر مبتلا
بودهاند در طول مدت زمان سه سال 30 درصد کاهش در ضخامت چربي عروقي بهبودي
داشته است. انار به علت خاصيت ضد التهابي در کاهش فشارخون نيز مفيد است. در
نتايج يک بررسي مصرف انار به کاهش 20 درصد فشار خون منجر شده است.
انار به علت وجود مقدار زيادي آنتياکسيدانهاي مختلف روي پيشرفت سرطان و پيشگيري از سرطان نيز مؤثر است. محققان در يک بررسي که در نشريهي معتبر سرطان چاپ شده، به تعدادي از افراد مبتلا به سرطان پروستات روزانه يک ليوان آب انار دادند و با اندازهگيري P.S.A آنتيژن اختصاصي پروستات نتايج دلگرم کنندهيي به دست آمد. اين افراد از درمان ديگري استفاده نميکردند. دکتر پن توک اورولوژيست و رئيس تيم تحقيقاتي اظهار اميدواري کرد شايد در آينده وجود آنتياکسيدانها در بدن در مقابل راديکالهاي آزاد از بروز سلولها از جمله با اتصال به D.N.A از ايجاد تغييرات سرطاني شدن جلوگيري کند.
در بيماران ديابتي احتمال بروز بيماريهاي قلبي و تصلب شرائين بسيار
بالا است. نتايج تحقيقات در بيماران ديابتي با مصرف انار با وجود 10 درصد
مواد قندي که دارد نه تنها باعث افزايش قند خون نميشود بلکه در بهبود
وضعيت قلب و عروق و پيشگيري از صدمات ناشي از قند خون بالا و اکسيداسيون
چربي خون عروق مفيد است. افراد ديابتي ميتوانند روزانه يک ليوان آب انار
جزو برنامهي غذايي خود داشته باشند.
ايران يکي از کشورهاي توليد کنندهي انار مرغوب ميباشد. در ايران
انار و آب انار و عصارهي آن موجود است اثرات مفيد آن در بيماريهاي التهابي
و پيشگيري از بيماريهاي قلب و عروق و بيماريهاي بدخيم مصرف آن براي تمام
افراد مفيد خواهد بود.
