راهنماي خريد، استفاده و نگهداري از مسواك
در سالهاي اخير تنوع و فراواني مسواكها در سطح بازار چنان زياد شده است كه بسياري از افراد براي انتخاب و خريد مسواك مناسب، دچار سردرگمي ميشوند.
جدا از ماركهاي مختلف، هر كارخانه انواع متعددي از مسواك را در شكلها، اندازهها و البته قيمتهاي مختلف به بازار معرفي كرده است. بهترين راه براي انتخاب مسواك اين است كه از دندانپزشك خود بخواهيد با توجه به شرايط لثه و دندانهايتان، مسواك مناسبي را به شما پيشنهاد كند. موارد زير ميتواند انتخاب مسواك را براي شما سادهتر كند:
- سايز سر مسواك را متناسب با اندازه دهان خود انتخاب كنيد. مسواك مناسب بايد به شما امكان دسترسي به بيشترين سطح از دندانها را بدهد و شما بتوانيد آن را به راحتي به دندانهاي عقبي برسانيد و آنها را خوب تميز كنيد.
- سليقه و نظر شما؛ مسواكي را انتخاب كنيد كه با آن راحت باشيد و با سهولت بتوانيد با آن دندانهايتان را بشوييد. سعي كنيد با مسواكتان احساس خوبي داشته باشيد.
- درصورتي كه تحليل لثه داريد و يا دندانهاي شما به آب سرد و گرم حساس است از مسواكهاي فوق نرم (سوپرسافت يا اكستراسافت) استفاده كنيد.
- دسته مسواك بايد به گونهاي باشد كه به راحتي در دست شما قرار گيرد. دسته مسواك هرچه حجيمتر باشد، راحتتر در كف دست جاي ميگيرد و در نتيجه كنترل بهتري در مسواك زدن خواهيم داشت.
- زاويه بين دسته و سر مسواك بايد كم باشد، يعني دسته با شيب ملايمي به سر ختم شود.
- برخي كارخانجات توليدكننده مسواك، مدعي هستند كه به دليل ايجاد تغييراتي اندك در نحوه قرارگيري، طول، سختي و نحوه قرار گرفتن، داراي بهترين طراحي هستند و طرح جديد مسواك ارائه شده آنها، بهترين كارايي را دارد. اگرچه ادعا ميشود بعضي انواع مسواكهاي جديد، پلاكهاي ميكروبي را بهتر برميدارند، ولي در كاربرد عملي و تحقيقات، نشان داده شده است كه هيچ يك برتري مشخصي بر ديگري ندارند و هيچ مسواكي قادر نيست همه پلاكها را بردارد. به نظر دندان پزشكان، روش مسواك زدن صحيح مهمتر از نوع مسواك است.
بهطور خلاصه مسواك شما بايد مشخصات زير را داشته باشد: سر كوتاه، الياف نايلوني، نوك الياف گرد، نرم يا متوسط.
چه زماني بايد مسواك را عوض كنيد؟
بهطور متوسط هر سه ماه يكبار مسواكتان را عوض كنيد. مسواك كهنه با الياف كج و بدشكل، ميتواند به لثه و دندانهاي شما آسيب برساند. الياف بدشكل و كجشده، سطح دندان را به خوبي تميز نميكنند.
گروهي از سازندگان، يك نوع مسواك جديد را به بازار ارائه كردهاند كه الياف مركزي آن با رنگهاي خوراكي رنگآميزي شدهاند. در اين مسواكها وقتي نوار آبي موهاي مسواك تا نيمه آن بيرنگ ميشود، زماني است كه بايد با مسواكتان خداحافظي كنيد.
اگر موهاي مسواك شما پس از مدت كوتاهي مثلا يك هفته كج و بدشكل شد، نشانه اين است كه شما با نيروي زيادي مسواك ميزنيد. بنابراين بايد فشار دستتان را حين مسواك زدن كاهش دهيد. اما اگر بعد از شش ماه، موهاي مسواك شما دست نخورده باقي مانده است، نشان ميدهد كه شما با نيروي كمي مسواك ميزنيد و به اين ترتيب دندانهايتان به خوبي تميز نميشوند يا اينكه تنبلي ميكنيد و فقط گاهي به مسواكتان سر ميزنيد.
چگونه از مسواك نگهداري كنيد
پس از هر بار مسواك زدن آن را بهطور كامل بشوييد و باقيمانده خمير دندان و خردههاي غذايي را از لابهلاي الياف آن پاك كنيد. مسواك را در محيط خشك نگهداري كنيد. مسواك را داخل حمام يا هر جايي كه هواي آنجا مرطوب است، نگهداري نكنيد؛ چون الياف مسواك نرم ميشوند و خاصيت ارتجاعي خود را از دست ميدهند. همچنين ميكروبها بر سطح آب روي مسواك تجمع ميكنند. قرار دادن مسواك درون درپوش، در جلوگيري از نشستن گرد و غبار و آلودگي محيط بر سطح مسواك كمك ميكند. مسواك خيس را درون درپوش قرار ندهيد چون در محيط مرطوب باكتريها و قارچها سريعتر رشد ميكنند. ليوان نگهداري مسواكها را تميز نگه داريد. در صورتي كه دندانهاي پوسيده پر كرده يا شكسته داريد، ممكن است اين دندانها به مسواك شما آسيب برساند و باعث شكستن و از دست رفتن خاصيت ارتجاعي الياف شوند.
مسواك مناسب براي كودك
مسواكهاي موجود در بازار كه براي بزرگسالان استفاده ميشود، براي بچهها مناسب نيست چون علاوه بر سر بزرگ مسواك كه در دهان كودك جا نميگيرد، جذابيتهاي ظاهري مورد نياز براي جلب توجه كودك و تشويق او به مسواك زدن را نيز ندارد.
- سر مسواك، كوچك باشد تا در دهان كودك جا شود.
- دسته ضخيم و پهن، اگر دسته مسواك ضخيم باشد، كودك به راحتي ميتواند مسواك را در دستش نگه دارد و كنترل لازم را حين مسواك زدن داشته باشد.
- سرموهاي گرد مسواك، سر الياف (موهاي مسواك) در صورتي كه گرد باشد، حين مسواك زدن لثه كودك را كمتر تحريك خواهد كرد و احتمال آسيب لثه كودك كاهش مييابد.
- مسواك نرم، در بازار ۳ نوع مسواك وجود دارد: نرم متوسط و سخت. از اين ميان، نوع نرم براي كودك مناسب است. چون به دليل زبر نبودن آسيب كمتري به لثه كودك وارد ميكند و همچنين موهاي اين مسواك ميتوانند نواحي بين ۲ دندان را نيز تميز كنند.
مسواك برقي يا معمولي؟
كارخانجات توليد مسواك برقي ادعا ميكنند كه مسواكهاي برقي بهتر از مسواكهاي معمولي، دندانها را تميز ميكنند. اما محققان دريافتهاند كه مسواكهاي برقي اثر بهتري در مقايسه با انواع دستي ندارند. آنچه مهم است، نحوه مسواك زدن است و نه نوع مسواك! پس با يك مسواك معمولي هم ميتوان به خوبي دندانها را تميز كرد. فقط فراموش نكنيم كه بايد حداقل روزي دو بار و هر بار دو دقيقه مسواك كنيم.بعضي افراد از مسواك زدن با مسواكهاي برقي لذت ميبرند و همين امر باعث ميشود زمان بيشتري را به مسواك زدن اختصاص دهند و دفعات آن را بيشتر كنند. در نتيجه بهداشت دهان اين افراد بهبود مييابد. ب
راي افرادي كه توانايي بدني كمي دارند (مثلا مبتلا به آرتريت هستند) نيز استفاده از اين مسواكها، بسيار راحتتر و قابل قبول است. در كنار اين مزيتها، بايد به قيمت بالاي اين نوع مسواكها اشاره كرد كه باعث ميشود عده زيادي نتوانند از آنها استفاده كنند، اما مسواكهاي دستي ارزان هستند بعضي از آنها در قسمت انتهايي، داراي زبان پاككن هستند. همچنين نيازي به باتري و يا شارژ كردن هم ندارند.
برگرفته از نوشته دكتر سیامک شایان در سایت پزشکان بدون مرز تاریخ درج 26/3/1387
جدا از ماركهاي مختلف، هر كارخانه انواع متعددي از مسواك را در شكلها، اندازهها و البته قيمتهاي مختلف به بازار معرفي كرده است. بهترين راه براي انتخاب مسواك اين است كه از دندانپزشك خود بخواهيد با توجه به شرايط لثه و دندانهايتان، مسواك مناسبي را به شما پيشنهاد كند. موارد زير ميتواند انتخاب مسواك را براي شما سادهتر كند:
- سايز سر مسواك را متناسب با اندازه دهان خود انتخاب كنيد. مسواك مناسب بايد به شما امكان دسترسي به بيشترين سطح از دندانها را بدهد و شما بتوانيد آن را به راحتي به دندانهاي عقبي برسانيد و آنها را خوب تميز كنيد.
- سليقه و نظر شما؛ مسواكي را انتخاب كنيد كه با آن راحت باشيد و با سهولت بتوانيد با آن دندانهايتان را بشوييد. سعي كنيد با مسواكتان احساس خوبي داشته باشيد.
- درصورتي كه تحليل لثه داريد و يا دندانهاي شما به آب سرد و گرم حساس است از مسواكهاي فوق نرم (سوپرسافت يا اكستراسافت) استفاده كنيد.
- دسته مسواك بايد به گونهاي باشد كه به راحتي در دست شما قرار گيرد. دسته مسواك هرچه حجيمتر باشد، راحتتر در كف دست جاي ميگيرد و در نتيجه كنترل بهتري در مسواك زدن خواهيم داشت.
- زاويه بين دسته و سر مسواك بايد كم باشد، يعني دسته با شيب ملايمي به سر ختم شود.
- برخي كارخانجات توليدكننده مسواك، مدعي هستند كه به دليل ايجاد تغييراتي اندك در نحوه قرارگيري، طول، سختي و نحوه قرار گرفتن، داراي بهترين طراحي هستند و طرح جديد مسواك ارائه شده آنها، بهترين كارايي را دارد. اگرچه ادعا ميشود بعضي انواع مسواكهاي جديد، پلاكهاي ميكروبي را بهتر برميدارند، ولي در كاربرد عملي و تحقيقات، نشان داده شده است كه هيچ يك برتري مشخصي بر ديگري ندارند و هيچ مسواكي قادر نيست همه پلاكها را بردارد. به نظر دندان پزشكان، روش مسواك زدن صحيح مهمتر از نوع مسواك است.
بهطور خلاصه مسواك شما بايد مشخصات زير را داشته باشد: سر كوتاه، الياف نايلوني، نوك الياف گرد، نرم يا متوسط.
چه زماني بايد مسواك را عوض كنيد؟
بهطور متوسط هر سه ماه يكبار مسواكتان را عوض كنيد. مسواك كهنه با الياف كج و بدشكل، ميتواند به لثه و دندانهاي شما آسيب برساند. الياف بدشكل و كجشده، سطح دندان را به خوبي تميز نميكنند.
گروهي از سازندگان، يك نوع مسواك جديد را به بازار ارائه كردهاند كه الياف مركزي آن با رنگهاي خوراكي رنگآميزي شدهاند. در اين مسواكها وقتي نوار آبي موهاي مسواك تا نيمه آن بيرنگ ميشود، زماني است كه بايد با مسواكتان خداحافظي كنيد.
اگر موهاي مسواك شما پس از مدت كوتاهي مثلا يك هفته كج و بدشكل شد، نشانه اين است كه شما با نيروي زيادي مسواك ميزنيد. بنابراين بايد فشار دستتان را حين مسواك زدن كاهش دهيد. اما اگر بعد از شش ماه، موهاي مسواك شما دست نخورده باقي مانده است، نشان ميدهد كه شما با نيروي كمي مسواك ميزنيد و به اين ترتيب دندانهايتان به خوبي تميز نميشوند يا اينكه تنبلي ميكنيد و فقط گاهي به مسواكتان سر ميزنيد.
چگونه از مسواك نگهداري كنيد
پس از هر بار مسواك زدن آن را بهطور كامل بشوييد و باقيمانده خمير دندان و خردههاي غذايي را از لابهلاي الياف آن پاك كنيد. مسواك را در محيط خشك نگهداري كنيد. مسواك را داخل حمام يا هر جايي كه هواي آنجا مرطوب است، نگهداري نكنيد؛ چون الياف مسواك نرم ميشوند و خاصيت ارتجاعي خود را از دست ميدهند. همچنين ميكروبها بر سطح آب روي مسواك تجمع ميكنند. قرار دادن مسواك درون درپوش، در جلوگيري از نشستن گرد و غبار و آلودگي محيط بر سطح مسواك كمك ميكند. مسواك خيس را درون درپوش قرار ندهيد چون در محيط مرطوب باكتريها و قارچها سريعتر رشد ميكنند. ليوان نگهداري مسواكها را تميز نگه داريد. در صورتي كه دندانهاي پوسيده پر كرده يا شكسته داريد، ممكن است اين دندانها به مسواك شما آسيب برساند و باعث شكستن و از دست رفتن خاصيت ارتجاعي الياف شوند.
مسواك مناسب براي كودك
مسواكهاي موجود در بازار كه براي بزرگسالان استفاده ميشود، براي بچهها مناسب نيست چون علاوه بر سر بزرگ مسواك كه در دهان كودك جا نميگيرد، جذابيتهاي ظاهري مورد نياز براي جلب توجه كودك و تشويق او به مسواك زدن را نيز ندارد.
- سر مسواك، كوچك باشد تا در دهان كودك جا شود.
- دسته ضخيم و پهن، اگر دسته مسواك ضخيم باشد، كودك به راحتي ميتواند مسواك را در دستش نگه دارد و كنترل لازم را حين مسواك زدن داشته باشد.
- سرموهاي گرد مسواك، سر الياف (موهاي مسواك) در صورتي كه گرد باشد، حين مسواك زدن لثه كودك را كمتر تحريك خواهد كرد و احتمال آسيب لثه كودك كاهش مييابد.
- مسواك نرم، در بازار ۳ نوع مسواك وجود دارد: نرم متوسط و سخت. از اين ميان، نوع نرم براي كودك مناسب است. چون به دليل زبر نبودن آسيب كمتري به لثه كودك وارد ميكند و همچنين موهاي اين مسواك ميتوانند نواحي بين ۲ دندان را نيز تميز كنند.
مسواك برقي يا معمولي؟
كارخانجات توليد مسواك برقي ادعا ميكنند كه مسواكهاي برقي بهتر از مسواكهاي معمولي، دندانها را تميز ميكنند. اما محققان دريافتهاند كه مسواكهاي برقي اثر بهتري در مقايسه با انواع دستي ندارند. آنچه مهم است، نحوه مسواك زدن است و نه نوع مسواك! پس با يك مسواك معمولي هم ميتوان به خوبي دندانها را تميز كرد. فقط فراموش نكنيم كه بايد حداقل روزي دو بار و هر بار دو دقيقه مسواك كنيم.بعضي افراد از مسواك زدن با مسواكهاي برقي لذت ميبرند و همين امر باعث ميشود زمان بيشتري را به مسواك زدن اختصاص دهند و دفعات آن را بيشتر كنند. در نتيجه بهداشت دهان اين افراد بهبود مييابد. ب
راي افرادي كه توانايي بدني كمي دارند (مثلا مبتلا به آرتريت هستند) نيز استفاده از اين مسواكها، بسيار راحتتر و قابل قبول است. در كنار اين مزيتها، بايد به قيمت بالاي اين نوع مسواكها اشاره كرد كه باعث ميشود عده زيادي نتوانند از آنها استفاده كنند، اما مسواكهاي دستي ارزان هستند بعضي از آنها در قسمت انتهايي، داراي زبان پاككن هستند. همچنين نيازي به باتري و يا شارژ كردن هم ندارند.
برگرفته از نوشته دكتر سیامک شایان در سایت پزشکان بدون مرز تاریخ درج 26/3/1387
+ نوشته شده در شنبه یکم تیر ۱۳۸۷ ساعت 10:35 توسط حمید صالحی
|
